REHBERLİK SERVİSİ

Sorumluluk Bilinci

Kendimize, okula, ailemize ve çevreye karşı sorumluluklar
Sorumluluk almayı öğrenen çocuk, iş bitiren güçlü bir birey olur.Doğan CÜCELOĞLU
?

Sorumluluk Bilinci Nedir?

Kararların ve Görevlerin Sahibi Olmak

Bireyin kendi kararlarının, davranışlarının ve bu davranışların sonuçlarının sahibi olması aynı zamanda da yapması gereken görevleri zamanında ve doğru bir şekilde yerine getirmesidir.

Üzerine Düşen Rolleri Üstlenmek

Sorumluluk almak çocuğun aile içinde, okulda veya toplumsal hayatta üzerine düşen rolleri eksiksiz yerine getirmesidir. Bu bilinç, kişinin kendi seçimlerinin sonuçlarını hiçbir bahane üretmeden üstlenebilmesini sağlar.

Özdenetim, Disiplin ve Saygı

Aynı zamanda özdenetim ve disiplini beraberinde getiren sorumluluk; kimse uyarıda bulunmadan, bireyin kendi iradesiyle yapılması gerekeni zamanında yapması demektir. Gerçek anlamda sorumluluk sahibi bir birey, kendi özgürlüğünün sınırlarını bilirken başkalarının hak ve sınırlarına da her zaman saygı duyar.

✦

Çocuklarda Sorumluluk Bilinci Oluşturmak

İçeriden Gelen Bir Farkındalık

Sorumluluk bilinci, dışarıdan gelen emir ve uyarılarla değil, tamamen içeriden gelen bir farkındalıkla oluşur. Bu bilinç, “zorunda olma” durumunu bir içsel “tercih etme” bilinciyle değiştirdiğimizde hayat bulur.

Örneğin, akşam okul çantasını hazırlamayı zahmetli bir iş olarak görmek yerine; sabah stres yaşamamak, rahatça hareket etmek ve zamandan kazanmak için yapılan bilinçli bir tercih olarak görmek sorumluluk bilincinin ta kendisidir. Aynı şekilde bir ödevi, “öğretmen kızmasın” diye son gün zorla bitirmek yerine, “dersin olduğu gün kafam rahat olsun ve geniş zamanda yaparak bir şeyler öğreneyim” düşüncesiyle ele almak bu bilincin en güzel yansımasıdır.

Seçim Yapmaktır, Zorlama Değil

Sorumluluk bilinci kendi iraden ile yapılacakları kontrol etmektir; başkası dediği için veya korkudan bir şeyi yapmak değildir.

Ben yaptım

Sonucu Üstlenmektir, Suçlu Aramak Değil

Yapılan işin sonucunu sahiplenmek ve hata yapıldığında “ben yaptım” diyebilmektir; sonuçta başka suçlular aramak değildir.

Özgürleşmektir, Yük veya Ceza Değil

Kişinin gelişimini sağlayan ve onu özgürleştiren bir süreçtir; zorla yaptırılan işler bütünü veya bir ceza değildir.

Öz Denetimdir, Hatırlatıcı İhtiyacı Olmamak

Öz denetimi geliştirir, kimsenin sürekli ne yapacağını söylemesine ya da hatırlatmasına ihtiyaç duyulmaz.

➜

3 Adımda Sorumluluk

1

Gözlem ve Tutarlılık

Çocuklar ve gençler, çevrelerindeki yetişkinlerin sözlerini tutup tutmadığını gözlemler ve onların tutarlı tutumlarını görerek model alırlar.

2

Deneyimleme

Kendi kararlarını vermeye başladıklarında, bu kararların olumlu ya da olumsuz sonuçlarını bizzat yaşayarak öğrenirler.

3

Özgürlük Dengesi

Sorumluluk aldıkça ve bunları yerine getirdikçe, hayatlarındaki özgürlüğün ve güvenin arttığını bizzat deneyimlerler.

★

Sorumluluklar Neler?

Kendimize Karşı Sorumluluklarımız

Okula Karşı Sorumluluklarımız

Ailemize Karşı Sorumluluklarımız

Topluma ve Çevreye Karşı Sorumluluklarımız